Thứ ba, 19/01/2021, 03:38 PM
CHUYÊN MỤC: Trang chủ - Tin tức - Cần biết

Bộ Quy tắc Ứng xử trên biển Đông COC

Thứ sáu, 20/06/2014, 17:43 GMT+7
Tin tức tổng hợp xung quanh việc thực hiện "Tuyên bố về ứng xử các bên ở biển Đông" (DOC) và các bước tiến trong việc thúc đẩy "Bộ quy tắc Ứng xử trên biển Đông" (COC)
  • 'Muốn có COC phải kiềm chế tranh chấp' "Muốn có COC phải kiềm chế tranh chấp"
    6 năm trước
    ‘Quan trọng nhất lúc này là xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) có tính ràng buộc, thực hiện tốt DOC, đặc biệt trong đó cụ thể hóa điều 5 thực hiện kiềm chế và không có những hành động làm phức tạp thêm tình hình’ - Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh, Trưởng SOM ASEAN - VN trao đổi.

Lược sử "Tuyên bố về ứng xử các bên ở biển Đông" (DOC)

Sau khi Trung Quốc dùng vũ lực đánh chiếm bãi Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam năm 1995, tình hình Biển Đông tiếp tục diễn biến phức tạp và căng thẳng.

Trong bối cảnh đó, Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN lần thứ 29 tại Jakarta, Indonesia tháng 7/1996 ra Tuyên bố chung bày tỏ quan ngại trước những diễn biến trên Biển Đông và nhấn mạnh việc cần thiết phải xây dựng một Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) để duy trì ổn định trong khu vực và thúc đẩy sự hiểu biết giữa các quốc gia trong khu vực.

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN, Hà Nội tháng 12/1998, lãnh đạo các nước ASEAN đã nhất trí xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông.

Trên cơ sở dự thảo của Philippin và Việt Nam, trong năm 1999, các nước ASEAN đã nỗ lực thảo luận về COC và đến cuối năm 1999, các nước ASEAN đã thống nhất được dự thảo chung của COC để đàm phán với Trung Quốc. Từ đầu năm 2000, ASEAN và Trung Quốc bắt đẩu tiến hành thương lượng về dự thảo COC. Tuy nhiên, do Trung Quốc không muốn có các nội dung mang tính ràng buộc pháp lý cao trong COC có thể ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc nên đã tìm mọi cách ngăn cản việc hình thành Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông làm cho đàm phán bế tắc.

Trước tình hình đó, các nước ASEAN đã đồng ý với Trung Quốc trước mắt thông qua Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông như là một văn kiện chính trị giữa ASEAN và Trung Quốc, nhằm tạo cơ sở cho việc duy trì hòa bình ổn định ở Biển Đông. Tháng 11/2002, tại Hội nghị cấp cao ASEAN tại Phnom-pênh (Căm-pu-chia), các nước ASEAN và Trung Quốc đã cùng nhau ký Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC). Nội dung chính của DOC gồm: 

Một là, các Bên cam kết tuân thủ mục tiêu và các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc, Hiệp ước thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á, 5 nguyên tắc tồn tại hòa bình và các nguyên tắc phổ cập khác của pháp luật quốc tế; 

Hai là, các Bên cam kết giải quyết mọi tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp về quyền tài phán bằng các biện pháp hòa bình phù hợp với các quy định của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển năm 1982, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực; 

Ba là, các bên khẳng định tôn trọng tự do hàng hải và tự do bay ở Biển Đông như đã được quy định bởi các nguyên tắc phổ cập của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển năm 1982; 

Bốn là, các bên cam kết kiềm chế không tiến hành các hoạt động có thể làm phức tạp thêm hoặc gia tăng tranh chấp và ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định. 

Năm là, các Bên cam kết cùng nỗ lực để tìm kiếm các phương cách xây dựng lòng tin và thúc đẩy các hoạt động hợp tác trong một số lĩnh vực ít nhạy cảm.

DOC là Văn bản hành lang để tiến tới "Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông" (COC)

Cùng với việc ký kết Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), các bên cam kết thực hiện nghiêm túc DOC và hướng tới Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Tại các Hội nghị cấp cao ASEAN-Trung Quốc từ năm 2002 đến nay, các Bên đều khẳng định quyết tâm thực hiện đầy đủ DOC theo hướng cuối cùng thông qua COC. Từ khi ra đời, Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) có ý nghĩa quan trọng đối với việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông.

Sau khi Trung Quốc cho lưu hành tấm bản đồ “đường lưỡi bò” ở Liên hợp quốc tháng 5/2009, tình hình Biển Đông diễn biến ngày càng phức tạp, căng thẳng do Trung Quốc đẩy mạnh các hoạt động nhằm hiện thực hóa yêu sách “đường lưỡi bò” phi lí. Trước tình hình đó, các nước ASEAN thấy rằng cần phải sớm xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) với những nội dung mang tính pháp lý ràng buộc cao hơn, đồng thời đưa ra các chế tài ngăn ngừa xung đột ở Biển Đông, không để tranh chấp leo thang và duy trì hoà bình ổn định, bảo đảm an ninh an toàn hàng hải ở Biển Đông. Nhằm mục tiêu đó, tại Hội nghị cấp cao ASEAN tháng 11/2011 ở Indonesia, Lãnh đạo các nước ASEAN đã nhất trí tham vấn nội bộ trong ASEAN về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông và quyết định thành lập Nhóm công tác trong khuôn khổ cuộc họp quan chức ASEAN (SOM ASEAN) để bàn thảo xây dựng tài liệu quan điểm của ASEAN về các thành tố chính cần có của COC.

Sau gần một năm bàn thảo, qua 7 vòng đàm phán các nước ASEAN đã nhất trí được với nhau về nội dung các thành tố chính của COC và được Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN thông qua tại cuộc họp AMM – 45 ở Phnom-pênh (Căm-pu-chia) tháng 7/2011. Đồng thời các nước ASEAN đề nghị Trung Quốc cùng bàn bạc để xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông.

Thái độ của Trung Quốc đối với việc xây dựng COC luôn thay đổi thất thường. Trước Hội nghị cấp cao ASEAN tháng 11/2011 ở Indonesia, Trung Quốc luôn phản đối việc xây dựng COC. Trước thái độ kiên quyết của các nước ASEAN tại Hội nghị cấp cao ASEAN tháng 11/2011, Trung Quốc tỏ ý sẵn sàng trao đổi với các nước ASEAN về COC. Tuy nhiên, sau khi ASEAN thống nhất được nội dung các thành tố chính của COC thì Trung Quốc lại ngãng ra. Tại Hội nghị cấp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – Trung Quốc tháng 7/2011 ở Phnom-pênh (Căm-pu-chia), Trung Quốc tuyên bố “chưa phải thời điểm để triển khai đàm phán giữa Trung Quốc và ASEAN về COC, Trung Quốc sẽ tiến hành đàm phán với ASEAN về COC vào thời điểm thích hợp”. Sở dĩ Trung Quốc không muốn xây dựng COC vì Trung Quốc lo ngại văn kiện này sẽ cản trở các hoạt động leo thang thực hiện mục tiêu độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc trong tương lai.

Việt Nam và Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Ðông

Với chủ trương đối ngoại hòa bình, VN đã nhiệt liệt ủng hộ Tuyên bố năm 1992 của ASEAN về Biển Ðông, mặc dù lúc đó VN chưa phải là thành viên của ASEAN. Sau khi gia nhập ASEAN, VN đã tích cực thúc đẩy và có nhiều đóng góp vào việc xây dựng Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Ðông. Ban đầu VN chủ trương và nỗ lực theo hướng ASEAN và Trung Quốc ký một văn kiện có tính pháp lý cao hơn liên quan vấn đề Biển Ðông. Tuy nhiên, trong quá trình thương lượng nảy sinh một số vấn đề kỹ thuật không đạt được sự nhất trí chung. Trong bối cảnh đó, VN đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, đồng ý bước đầu ký văn kiện ở hình thức Tuyên bố như văn bản DOC hiện hành. Từ khi Tuyên bố DOC được ký đến nay, VN luôn tuân thủ các cam kết trong DOC, đồng thời yêu cầu các nước liên quan thực hiện đúng các cam kết trong Văn kiện này. Tuyên bố DOC thực sự có đóng góp quan trọng cho việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Ðông. Nghiêm túc tôn trọng tinh thần Tuyên bố DOC và thực hiện đầy đủ DOC sẽ có lợi cho cả ASEAN và Trung Quốc.

Trong quá trình thực hiện DOC, Việt Nam luôn kiên trì chủ trương giải quyết mọi tranh chấp liên quan Biển Ðông bằng các biện pháp hòa bình, căn cứ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển năm 1982, thúc đẩy thực hiện đầy đủ DOC, tiến tới xây dựng COC vì mục đích góp phần duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Ðông. Việt Nam cũng tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực về biển với các nước láng giềng liên quan. Các nỗ lực và việc làm của VN được chính giới và dư luận quốc tế và khu vực đánh giá tích cực.

Trả lời câu hỏi liên quan đến chủ đề Biển Ðông tại buổi họp báo ngày 9/4/2010 về kết quả Hội nghị cấp cao ASEAN 16, Thủ tướng VN Nguyễn Tấn Dũng đã khẳng định: "Duy trì hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn trên Biển Ðông là lợi ích chung và là mối quan tâm lớn của các nước ASEAN, trong khu vực. Các nước liên quan đã xây dựng nhiều thỏa thuận và cơ chế hợp tác nhằm đảm bảo hòa bình, ổn định và cùng hợp tác ở khu vực, trong đó có Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Ðông (DOC). Ðây là văn kiện được ký kết giữa ASEAN và Trung Quốc, nhằm thúc đẩy xây dựng lòng tin, hợp tác”. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: "Với thiện chí của các bên và vì lợi ích chung của khu vực, các bên liên quan sẽ tiếp tục tuân thủ và thực hiện tốt DOC, cũng như Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982, góp phần thiết thực duy trì hòa bình, ổn định, an ninh ở Biển Ðông”.

Với tinh thần đó, Việt Nam sẽ tiếp tục cùng các nước ASEAN thống nhất về các thành tố cơ bản của COC. Từ đó, ASEAN và Trung Quốc sẽ bàn bạc để sớm hoàn thành Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông. Tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 20 tại Phnom Penh vừa qua, VN đánh giá cao việc thông qua Bản Quy tắc hướng dẫn thực hiện DOC và đề nghị ASEAN cần sớm thống nhất các thành tố cơ bản của COC để làm cơ sở đối thoại với Trung Quốc.

Âm mưu của Trung Quốc

Dư luận quốc tế đang quan tâm vì sao Trung Quốc tìm mọi cách trì hoãn, ngăn cản việc xây dựng COC? Nếu họ thực sự muốn cùng các nước ASEAN duy trì hoà bình, bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông, duy trì phát triển quan hệ “láng giềng hữu hảo” với các nước ven Biển Đông thì việc họ liên tiếp không chấp nhận ngồi cùng các nước ASEAN để soạn thảo văn bảo Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông COC thật khó có thể chấp nhận được. Về nguyên nhân Trung Quốc cản trở xây dựng COC, nhiều nhà phân tích cho rằng do Trung Quốc đang ráo riết triển khai các hoạt động để hiện thực hoá yêu sách “đường lưỡi bò”, thực hiện tham vọng độc chiếm Biển Đông, nên Trung Quốc muốn rảnh tay để hoành hành. Họ hiểu rằng việc ra đời COC sẽ đồng nghĩa với việc hạn chế các hoạt động quá khích của họ đối với các nước láng giềng ở Biển Đông. Nếu với cách suy nghĩ này thì có lẽ chẳng khi nào các nước ASEAN có thể cùng xây dựng được Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông theo đúng nghĩa của nó, cũng như mong mỏi của các nước trong khu vực và của cả cộng đồng quốc tế.

 

 

 



Theo Công nghệ & đời sống

Yêu cầu xóa tin
CÁC BÁO NÓI VỀ SỰ KIỆN

    Xem thêm

Bạn thấy thế nào

Lượt xem : 1650

VIDEO Mới nhất
TIN Nhanh 24h